Thuis Idfa GGZ-docu’s kijken

 29 septmber 2020 • Henk Maurits • FILM

Crazy Not Insane afficheDe coronapandemie heeft ook voordelen. Je hoeft niet meer de deur uit voor een filmfestival. Ook het International Documentary Filmfestival Amsterdam (van 18 november tot 6 december) heeft van de nood een deugd gemaakt. Henk Maurits bekeek drie docu’s met thema’s uit de GGZ. Crazy, Not Insane, een intrigerend portret van forensisch psychiater Dorothy Lewis, gespecialiseerd in seriemoordenaars. A way home, waarin een filmmaakster haar moeder met Alzheimer portretteert, en The First Woman, over een vrouw die na zes jaar inrichting terugkeert in de maatschappij. De docu’s zijn komende week nog te zien tijdens IDFA.

Angst en depressie vanuit evolutionair perspectief

21 oktober 2020 • Michi Almer • BOEKEN

9789057124785 frontWij mensen zijn wat onze biologische bagage betreft gevormd door een lange evolutionaire geschiedenis. Daarin zijn ongekende mogelijkheden ontstaan. Van het ontwikkelen van talen, samenwerking met ontelbaar veel anderen, tot het omvormen van onze omgeving tot de meest uiteenlopende culturen. Maar dezelfde geschiedenis heeft ons ook opgezadeld met kwetsbaarheid voor allerlei aandoeningen. Randolph M. Nesse, hoogleraar aan de Arizona State University, schreef Het nut van angst en somberheid, een boek over een evolutionaire benadering en hun betekenis voor de psychiatrie.

‘Medelijden is puur kut!’

29 oktober 2020 • Aartjan ter Haar • BOEKRECENSIE

De Graaff Jorissen OMSLAG def VZ9 kopieIn haar roman Erg hè! schetst Petra Jorissen met licht cynisme de ervaringen van Julia Leenaerts die tijdelijk in een revalidatiecentrum verblijft. Anders dan veel revalidanten in Olympiade, is Julia opgegroeid met een beperking. Dat maakt dat ze met een aangename distantie haar eigen situatie en die van de mensen om haar heen bekijkt. Kern van het boek is telkens weer de vraag: welke rol speel je als mens met een beperking?

Psychose behandelen zonder medicatie?                   

19 oktober 2020 • Timo van Kempen • ANTIPSYCHOTICADEBAT 

2943e52529078589fe82133b37fcc086Is het wenselijk om wettelijk vast te leggen dat mensen met een psychose mogen kiezen voor een behandeling zonder medicatie? Antipsychotica staat in Nederland prominent in de richtlijn voor behandeling van psychoses. Anders is het gesteld in Noorwegen. Daar bestaat sinds 2015 het recht op niet-medicamenteuze behandeling van psychose. Is het tijd dat Nederland volgt? Op 6 november wordt hierover van gedachten gewisseld tijdens het Nationale Antipsychotica Debat. Deviant sprak met Michèle Bijlefeld, een van de initiatienemers van het debat.

Traumatische ervaringen zijn als voetafdrukken in nat cement

15 oktober 2020 • Veronique Huijbregts • PSYCHOTRAUMA  

illustratie Trauma 200pxNog te vaak blijven trauma’s als achtergrond van psychisch, sociaal en fysiek leed buiten beeld. Zo bleek ook op het landelijke symposium Psychotraumatisering 2020, afgelopen 3 oktober. Dat traumatische ervaringen door chronische stress waarmee ze gepaard gaan epigenetische schade in het DNA teweegbrengen, was bekend. En dat PTSS, ook complexe, goed behandelbaar is vernam ik tijdens dit symposium.  

Crisis in de psychiatrie: voer voor filosofen

24 september 2020 • Michi Almer • FILOSOFIE

elcarito wlTBBGl4Jmc unsplashHet tweede handboek psychiatrie en filosofie is er. Acht jaar na het eerste. Geen nieuwe editie, eerder een vervolg, een aanvulling. In de inleiding staat dat er in die acht jaar veel veranderd is. De psychiatrie verkeert in crisis: pillen blijken amper beter te werken dan placebo’s, wetenschappers twijfelen aan het nut van de DSM classificaties en patiënten willen inspraak in de behandeling. In cultureel en sociaal opzicht is de psychiatrie juist populairder geworden. Steeds meer mensen vertalen hun problemen in psychiatrische termen. Ook de maatschappij zelf krijgt kritiek in de vorm psychiatrische labels als borderline-samenleving, schizofreen beleid en dergelijke. Voer voor filosofen dus…

De instelling als eiland

22 augustus 2020 • Hans van Eeken • ZORGELIJK MANAGEMENT

waarom talentmanagement faalt zonder leiderschapHet laatste waar een vis zich van bewust is, is het water waarin hij zwemt. Voor ons mensen is de cultuur waarin wij leven net zo vanzelfsprekend als het water voor de vis. Dat geldt ook voor de cultuur van een organisatie, of van een hele sector zoals de ggz, aldus Hans van Eeken. Als ervaringsdeskundige maakte hij vanuit een relatieve buitenstaanderspositie kennis met de specifieke cultuur die ggz-instellingen eigen is. Aan de hand van zijn ervaringen en observaties reageert hij op de vraag van Deviant naar zijn ervaring met falend beleid in de ggz. 

Mislukte hechting: een handicap

1 augustus 2020 • Rozemarijn Esselink • BOEKEN 

daiga ellaby JZ51o UOY8 unsplashEr zijn relaties die spectaculair beginnen en na een tijdje dramatisch sneuvelen. Bij sommige mensen gebeurt dit keer op keer. Sinds Martin Appelo boeken over narcisme schrijft, ziet hij deze mensen regelmatig in zijn spreekkamer. (H)echt niet schreef hij voor hen; een boek dat niet zozeer gaat over het dominante en drukke gedoe van narcisme, maar om wat daar achter zit: onvermogen om zich te verbinden met een ander en gebrek aan wederkerigheid. Dit in pré-coronatijd geschreven boek is zeer actueel nu onze relatie met onszelf en anderen sterker dan ooit wordt beproefd.

Vreemd, tussen het oude en nieuwe normaal

9 juli 2020 • Amador Fernández-Savater • CORONA TIJD

tamas tuzes katai 8AAjAP6FtpM unsplashDe coronacrisis heeft velen aan het denken gezet. Ze heeft sommigen verlamd, anderen doodsbang gemaakt, levens verwoest, tot stress geleid, tot verveling en tot de vraag: hoe nu verder. Maar ook tot gevoelens van zinloosheid. Er is het nodige over geschreven. De Spaanse filosoof en politiek denker Amandor Fernández-Savater constateert dat we ons vreemd blijven voelen ook al worden de maatregelen versoepeld. Hij moedigt ons aan dat gevoel te verdragen. We kunnen er veel van leren. 

 Dwangmatig knikkers slikken

 16 juni 2020 • Henk Maurits • FILMRECENSIE

Swallow poster1122385Het is bekend dat vrouwen tijdens een zwangerschap een wat afwijkend eetpatroon kunnen hebben. Zin in augurken bijvoorbeeld. Hunter, hoofdrolspeelster in Swallo, een psychologisch drama, maakt het wel erg bont. Zij begint met het slikken van ijsklontjes en ontwikkelt geleidelijk een obsessie voor een scala aan kleine, oneetbare voorwerpen. Van een stuiter of een handje aarde tot levensgevaarlijke dingen als een batterij, veiligheidsspeld en zelfs een spijker. Diagnose: ‘pica’, een zeldzame, dwangmatige eetstoornis. Er blijkt veel meer aan de hand.